به گزارش بهداشت نیوز به نقل از روابط عمومی شبکه بهداشت و درمان شهرستان شهریار، نشست آموزشی توانمندسازی مراقبین سلامت مدارس با محوریت شاخص‌های سوءتغذیه، پایش رشد و ارتقای آگاهی‌های تغذیه‌ای برگزار شد.
آزاده محمدابراهیم، کارشناس مسئول واحد بهبود تغذیه شبکه بهداشت و درمان شهریار، در گفت‌وگو با خبرنگار روابط عمومی شبکه بهداشت و درمان شهرستان شهریار، با اشاره به اهمیت آموزش‌های تخصصی در حوزه سلامت دانش‌آموزان گفت: شناسایی به‌موقع اختلالات رشد و مشکلات تغذیه‌ای، از اقدامات مهم در پیشگیری از پیامدهای سوءتغذیه است و مراقبین سلامت مدارس در این زمینه نقش مؤثری بر عهده دارند.
وی افزود: دوران کودکی و نوجوانی از مراحل مهم رشد و تکامل است و شناسایی زودهنگام مشکلاتی مانند کوتاه‌قدی، کم‌وزنی و لاغری، به‌ویژه در کودکان مهدکودک‌ها، مراکز پیش‌دبستانی و دانش‌آموزان، می‌تواند زمینه پیگیری و دریافت خدمات مراقبتی مناسب را فراهم کند.
محمدابراهیم با تشریح شاخص‌های ارزیابی وضعیت رشد کودکان و نوجوانان بیان کرد: کوتاه‌قدی نسبت به سن می‌تواند نشان‌دهنده اختلال رشد طولی و مشکلات تغذیه‌ای مزمن باشد. کم‌وزنی نسبت به سن نیز بیانگر وزن کمتر از حد انتظار برای گروه سنی کودک است و لاغری نسبت به قد ممکن است با کمبود تغذیه‌ای حاد یا کاهش وزن قابل توجه ارتباط داشته باشد.
وی تصریح کرد: ارزیابی صحیح این شاخص‌ها مستلزم اندازه‌گیری دقیق قد و وزن، ثبت اطلاعات و تفسیر نتایج بر اساس استانداردهای معتبر رشد و متناسب با سن و جنس است. همچنین بررسی روند تغییرات نمودارهای رشد در طول زمان اهمیت دارد و نباید ارزیابی وضعیت رشد تنها به یک نوبت اندازه‌گیری محدود شود.
کارشناس مسئول واحد بهبود تغذیه شبکه بهداشت و درمان شهریار ادامه داد: مراقبین سلامت باید با ارتقای مهارت‌های تخصصی خود، موارد مشکوک به اختلال رشد را شناسایی و برای بررسی بیشتر به مراکز ارائه‌دهنده خدمات سلامت ارجاع دهند. اطلاع‌رسانی به خانواده‌ها، ثبت صحیح اطلاعات و پیگیری وضعیت کودکان و نوجوانان نیز از اقدامات ضروری در این زمینه است.
ترویج میان‌وعده‌های سالم در مدارس
وی در بخش دیگری از این گفت‌وگو، تغذیه مناسب را یکی از عوامل مؤثر بر رشد جسمی، تأمین انرژی و عملکرد مطلوب دانش‌آموزان دانست و بیان کرد: آموزش عادات غذایی صحیح باید از دوران کودکی آغاز شود و خانواده‌ها و مدارس با همکاری یکدیگر، زمینه انتخاب مواد غذایی سالم و متنوع را فراهم کنند. میوه‌های تازه، شیر و لبنیات پاستوریزه، نان و پنیر و مغزهای خوراکی بدون نمک افزوده، در صورت تناسب با نیازهای فردی و رعایت ملاحظات مربوط به حساسیت‌های غذایی، می‌توانند از گزینه‌های مناسب برای میان‌وعده دانش‌آموزان باشند. در مقابل، مصرف مکرر تنقلات شور، شیرینی‌ها، نوشیدنی‌های قندی و خوراکی‌های کم‌ارزش از نظر تغذیه‌ای باید محدود شود.
وی با تأکید بر اینکه تغذیه سالم به انتخاب میان‌وعده محدود نمی‌شود، خاطرنشان کرد: مصرف صبحانه مناسب، تنوع در گروه‌های غذایی، دریافت کافی پروتئین، مصرف میوه و سبزی و تأمین مواد مغذی مورد نیاز دوران رشد، از اصول مهم تغذیه سالم کودکان و نوجوانان است.
به گفته وی، آموزش دانش‌آموزان درباره بهداشت مواد غذایی، مصرف آب سالم و توجه به میزان قند، نمک و چربی محصولات غذایی نیز می‌تواند در افزایش سواد تغذیه‌ای و شکل‌گیری عادات غذایی مناسب مؤثر باشد.
مناسبت‌های تغذیه‌ای؛ فرصتی برای ارتقای آگاهی دانش‌آموزان
کارشناس مسئول واحد بهبود تغذیه شبکه بهداشت و درمان شهریار با اشاره به مناسبت‌های مرتبط با تغذیه، از جمله روز جهانی غذا، روز جهانی تخم‌مرغ و برنامه‌های مرتبط با کاهش اتلاف مواد غذایی، بر استفاده از این فرصت‌ها برای توسعه آموزش‌های تغذیه‌ای در مدارس و خانواده‌ها تأکید کرد.
وی توضیح داد: روز جهانی غذا فرصت مناسبی برای آشنایی دانش‌آموزان با اهمیت امنیت غذایی، دسترسی به غذای کافی و سالم، تنوع غذایی و انتخاب آگاهانه مواد خوراکی است. همچنین می‌توان از این مناسبت برای آموزش ارزش غذایی گروه‌های مختلف مواد غذایی و ترویج مصرف مسئولانه استفاده کرد.
محمدابراهیم با اشاره به ارزش تغذیه‌ای تخم‌مرغ بیان کرد: تخم‌مرغ از منابع باکیفیت پروتئین و حاوی مواد مغذی ضروری از جمله ویتامین B12 و کولین است و می‌تواند در چارچوب یک الگوی غذایی متنوع، به تأمین نیازهای تغذیه‌ای کودکان و نوجوانان کمک کند. رعایت اصول بهداشتی در نگهداری و پخت کامل آن نیز برای کاهش خطر بیماری‌های ناشی از آلودگی مواد غذایی ضروری است.
وی همچنین کاهش هدررفت مواد غذایی را از موضوعات مهم در آموزش تغذیه دانست و افزود: برنامه‌ریزی برای خرید و تهیه غذا، نگهداری صحیح مواد غذایی و آماده‌سازی مقدار متناسب با نیاز خانواده، از راهکارهای مؤثر برای کاهش دورریز غذاست. آموزش این اصول به دانش‌آموزان می‌تواند به تقویت فرهنگ مصرف صحیح و استفاده مسئولانه از منابع غذایی کمک کند.
برگزاری این نشست در راستای ارتقای دانش تخصصی مراقبین سلامت و بهبود فرایند شناسایی، ارجاع و پیگیری مشکلات رشد و تغذیه‌ای دانش‌آموزان انجام شد؛ اقدامی که با همکاری شبکه بهداشت و درمان، آموزش‌وپرورش و خانواده‌ها می‌تواند در ارتقای سلامت کودکان و نوجوانان نقش مؤثری داشته باشد